Tái Chiếm Cổ Thành

 

Trên đường tiến quân, khi vừa vượt qua ngã ba Long Hưng, phía Ðông quốc lộ 1, TÐ5ND đã chạm địch nhiều lần, đa số là các đơn vị pháo binh và phòng không của địch.

Theo phóng viên Chad Huntley của UPI, các vị tư lệnh chiến trường đã đưa ra 3 kế hoạch khác nhau để tái chiếm Cổ thành Ðinh Công Tráng. Kế hoạch thứ nhất là các lực lượng Dù và TQLC sẽ tấn công chính diện. Kế hoạch thứ hai là cho Không Quân san bằng cổ thành ra bình địa. Kế hoạch chót là bao vây để địch đói khát sẽ đầu hàng.

Cuối cùng để khỏi bị trì  hoãn ăn pháo địch, kế hoạch thứ nhất được thi hành, đôi bên sẽ đối mặt phân tài cao thấp và thử gan anh hùng. Dưới con mắt của hàng chục phóng viên chiến trường từ khắp nơi trên thế giới, rồi đây hàng triệu người khác sẽ biết tới trận thử lửa để đánh giá  khả năng và tinh thần chiến đấu của chiến sĩ VNCH.

Theo sử liệu, cổ thành được xây từ thời vua Gia Long nhà Nguyễn. Thành bằng đất chung quanh có hào sâu. tới triều vua Minh Mạng năm 1838, thành được phá đi và xây lại bằng gạch dầy và cao 5 thước. Người ta uớc lượng có chừng một trung đoàn địch với vũ khí đạn dược, và lương thực đầy đủ đang trú ẩn kỹ trong những lô cốt kiên cố chung quanh tường thành và các công sự chắc chắn bên trong cổ thành.

  Tiểu đoàn 5 Nhảy Dù được vinh dự nhận trách nhiệm  tiến chiếm cổ thành Ðinh Công Tráng, Trung tá TÐT Nguyễn Chí Hiếu, K14ÐL, và Thiếu tá TÐP Bùi Quyền, K16ÐL, là hai sĩ quan giàu kinh nghiệm chiến trường từ trận Mậu Thân 68, Kampuchia 69, Hạ Lào 71, đến trận nổi tiến An Lộc, Bìng Long năm 1972. Bây giờ trên chiến trường sôi động Trị Thiên nầy, hai anh đang hướng dẫn tiểu đoàn thiện chiến Nhảy Dù trên đường tiến chiếm cổ thành.

 Ðịch quân phục sẵn để chào đón những chiến sĩ TÐ5ND, mặc dù phi pháo yễm trợ tối đa, nhưng vừa đánh vào là dội ra ngay, quân ta bị cắt ra làm ba, mỗi đại đội phải chiến đấu riênq rẽ. Các binh sĩ Dù vừa đánh vừa đào hầm trú ẩn, đôi khi phải gọi pháo bắn ngay trên đầu mình vì địch và ta đang cài răng lược, nhưng Cộng quân bị thiệt hại nhiều hơn vì quân số đông hơn và không có hầm trú ẩn cấp thời như quân ta.

 Với sự yễm trợ của phi pháo, Ðại đội 51 của Trương Ðăng Sĩ, K21ÐL, cùng Ðại đội 52 của Hồ Tường, K26TÐ, Ðại đội 53 của Lê Hữu Chí K20ÐL, và Ðại đội 54 của Nguyễn Tiến Việt K23ÐL, đã đập tan các chốt địch, tiến thẳng lên Tri Bưu, Ðông Bắc cổ thành Quảng Trị. Các Ðại đội tịch thu được nhiều vũ khí nặng, khoảng 10 đại bác 130 ly và 122 ly.

 Ðối diện với cổ thành, các đại đội trưởng TÐ5ND cảm thấy khựng người. Một mục tiêu vô cùng kiên cố, chung quanh có hào sâu chừng gần 10 thước. Cổ thành nguyên là doanh trại của tiểu khu Quảng Trị, tháng 4/72 vừa qua, Bộ tư lệnh SÐ3BB từ căn cứ Ái Tử đã dời về đây. Tướng Vũ Văn Giai, TL/SÐ3, đã cho tu bổ và xây dựng thêm nhiều hệ thống phòng thủ kiên cố mới. Khi lọt vào tay địch, nơi đây trở thành một khối đá to được bao bọc bởi những hỏa tập cận phòng bằng 130 ly và 122 ly từ bên kia sông Thạch Hãn và bằng những súng đại bác 57 ly, 75 ly, B40, và thượng liên đặt trên bờ thành mà những xạ thủ đã bị xích chân vào súng.

 Sau hơn hai tuần đối trận, TÐ5ND hao khoảng 100 người vừa chết vừ bị thương, cuối cùng tiểu đoàn chọn toán cảm tử để dựng cờ làm khí thế cho cuộc chiến đấu cam go nầy.

 Nhiều người tình nguyện, nhưng 8 chiến sĩ được chọn, họ là những chiến sĩ trước đây đã ở trong Lực Lượng Ðặc Biệt, từng nhảy toán vào lòng địch. Trung tá Hiếu quyết định làm một việc ngoài quyền hạn của mình, anh đã thăng cho mỗi người hai cấp để 8 chiến sĩ hiểu rằng, mọi người đều kính trọng các anh, những tráng sĩ Kinh Kha thời nay.

 Buổi chiều ngày 24/7/1972, sau khi chiếc oanh tạc cơ cuối cùng rời vùng, hoàng hôn cũng vừa phủ xuống trên Cổ Thành. Tiến súng thưa thớt rồi im hẳn làm cho chiến trường bỗng nhiên chìm trong khung cảnh tỉnh mịch. Nhưng chính trong những giây phút người lính tưởng chừng sẽ được nghĩ ngơi giây lát sau một ngày dài đội pháo nhích lên từng tấc đất, thì thật ra đây là khoảng thời gian nguy hiểm nhất, vì địch thường lợi dụng đêm tối mò vào đánh đặc công. Bởi vậy khi màn đêm phủ xuống, đó là thời gian “Thân ai nấy lo, hồn ai nấy giữ.”

 Nhưng buổi tối hôm nay, 8 chiến sĩ Dù trong toán “Quyết tử” đang chuẫn bị vượt qua đoạn đường cam go nhất trong đời, đoạn đường từ điểm xuất phát đến chân bờ thành, một đoạn đường mà hơn 2 tuần nay, ngày nào các chiến sĩ Dù cũng đổ máu để thâu từng tấc đất, nhưng mà bờ tường của ngôi thành kia vẫn còn sừng sững như ngạo nghễ như thách đố!

 Cái khoảng trống 300 thước đó là vòng đai của tử thần. Một màn lưới hỏa lực dày đặc bao phủ vòng đai này, giả sử có một con bò sút chuồng chạy vào thành, lập tức nó sẽ bị hàng chục viên đạn ghim vào mình trước khi đến dưới bờ thành. Lại thêm những toán đặc công hoặc tiền đồn đ.ich “Ðộn thổ” bên ngoài để kịp thời phát hiện những toán xâm nhập.

 Khi được giao phó nhiệm vụ tái chiếm Quảng Trị, các lực lượng ta đã chuẫn bị sẵn những lá cờ để dựng lên cổ thành, và đêm nay, toán cảm tử của ta sẽ thực hiện công tác thiêng liêng đó. Tại điểm xuất phát, 8 chiến sĩ Dù đều sẵn sàng. Hạ sĩ Trần Tâm làm trưởng toán, Hạ sĩ Hồ Khang được chỉ định giữ lá cờ đễ sẵn sàng để cắm lên Cổ Thành.

 Khoảng 4 giờ sáng, trong bóng đêm, tám dũng sĩ lặng lẽ khởi hành; sau lưng họ, cấp chỉ huy, bạn đồng đội dõi mắt nhìn theo, gửi gấm nơi họ những lời chúc bình an, những niềm tin, và niềm hy vọng. Họ ra đi như Kinh Kha sang Tần ngày xưa, sông Dịch Thủy tuy rộng nhưng vẫn dễ qua hơn 10 thước hào sâu trước mặt, 9 bậc thềm rồng của vua Tần Thủy Hoàng tuy cao nhưng dễ lên hơn 5 thước tường thành cổ này.

 Tám người mất hút trong bóng đêm rất nhanh. Những người ở lại trông chờ, họ cầu mong đêm nay vẫn liên tục im tĩnh. Thời gian như ngừng lại, không có tiếng người, không có tiếng súng, chỉ có tiếng côn trùng vọng lên giống như đêm nay là đêm thanh bình của những ngày chưa xảy ra cuộc xâm lăng của quân Bắc phương.

 Trong bóng đêm dày đặc, các đồng đội đang gườm súng ứng chiến sẵn sàng, họ đếm từng phút và lắng nghe từng tiếng động. Chưa có tiếng súng nổ nghĩa là toán cảm tử vẫn chưa bị lộ. nhưng nếu hỏi giờ này họ tiến tới đâu thì không ai có thể trả lời. Có thể 100 thước, 200 thước, đang vượt hào sâu, đang đứng dưới chân thành, cũng có thể đã bị bắt sống một cách nhẹ nhàng để chờ toán khác tiếp tục tiến vào?

 Mọi người chỉ biết chờ đợi, đoán mò. Bỗng ngay hướng họ vừa đi, trên mặt thành. một bóng đen nhô lên  giữa bầu trời mờ sáng, bay phất phới theo chiều gió: Lá cờ!!

 Cùng lúc đó, trong sự tĩnh mịch của chiến địa, những tiếng hô dõng dạc vang lên: “Nhảy Dù cố gắng, Nhảy Dù chiến thắng, Việt Nam Cộng Hòa muôn năm!”

 Tiếng hô lồng lộng trong đêm khuya vang dội cả cổ thành. Lúc ấy trời sắp sáng, Trương Ðăng Sĩ và Hồ Tường dẫn quân vượt qua hào sâu, tiến theo chỗ 8 dũng sĩ đã chiếm góc thành làm đầu cầu. Bổng một loạt đại bác 57 ly trực xạ vào nơi dựng cờ, cả chục cây thượng liên cùng châu mũi vào nhả đạn như mưa. Ánh sáng của màn lửa đạn làm nổi lên một lá cờ vàng ba sọc đỏ đang cắm trên mặt thành, mới vừa tung bay trước gió nay đã rơi xuống phủ lên mình Hạ Sĩ Hồ Khang, người chiến sĩ cắm cờ trên bờ thành đã vĩnh viễn ra đi, bỏ lại vợ và 3 con còn thơ dại!

 Trương Ðăng Sĩ và Hồ Tường là hai Ðại đội trưởng trẻ tuổi, gan dạ, đã lập nhiều chiến công oanh liệt tại Hạ Lào và An Lộc. Hai anh chỉ huy anh em đại đội, lợi dụng toán Quyết tử chiếm được đầu cầu ở bờ thành, vượt qua “vòng đai tử thần,” vượt qua hào sâu dưới chân thành với sự yễm trợ tối đa của pháo binh và không quân. Khi những khinh binh đi đầu đã dựng lại ngọn cờ thì một tai nạn thảm khốc đã xảy ra: hai phi tuần khu trục của ta, không biết vì một sự lầm lẫn nào, đã chúi xuống trút bom ngay trên đầu hai đại đội, Trương Ðăng Sĩ la lên thất thanh trong máy truyền tin, bom nổ, cả hai đại đội tan nát: gần 40 bị thương, 4 hy sinh trong đó có Hồ Sĩ Thơ và TS Hồ Con…là những chiến sĩ kiên cường! Bây giờ ở Úc Châu, với thân hình đầy thương tích, mỗi lần nhớ đến cơn ác mộng này, Sĩ cảm thấy ngậm ngùi thương cho số phận người chiến binh QLVNCH, binh củng Nhảy Dù,  và Ðại đội 51 của anh.

 Ngày 27/7/72, lực lượng Dù được lệnh bàn giao cổ thành lại cho TQLC, sự thay đổi nhiệm vụ đột ngột nầy có một số người thắc mắc, nhưng lệnh hành quân là nhiệm vụ chung của tất cả, danh dự cũng là danh dự chung của quân nhân QLVNCH.

 Ngày nào cũng có tù binh giải giao Ban 2 Lữ đoàn, tù binh đa số là Trung đoàn 141 và 165 thuộc Sư đoàn 324 CSBV. 

Hai đại đội của TD7ND do thiếu tá Nguyễn Lô, K18ÐL, trên đường tiến quân gặp nhiều trở ngại hơn, vì quân số bộ binh địch tập trung dài từ bờ Bắc song Nhungtới đồi 24, nhiều nhất là dưới chân núi căn cứ Ann. Cộng quân có pháo binh và chiến xa yểm trợ; vì là vùng đồi trọc nên công binh địch đã lập các con đường dọc ngang, để vận chuyển tiếp liệu và đồng thời dễ dàng điều động chiến xa. Bộ binh địch thường đào hầm khoét sâu vào các núi đồi để tránh bom đạn của không quân và pháo binh của ta. Thời tiết mưa gió triền miên đã ảnh hưởng đến sự yểm trợ của không quân và tiếp tế tản thương của các tiểu đoàn; những trở ngại thiên nhiên cũng làm chậm bước tiến quân của TD7ND.

Cuối tháng 10/72, TÐ7ND cũng tiến được tới sát căn cứ Ann; và sau các cuộc đụng độ đẩm máu, tiểu đoàn đã chiếm được đồi yên ngựa, đồi 24 ở phía Ðông, và c’ac đồi ở phía Nam căn cứ Ann. TÐ7ND đã tiêu diệt được một số chiến xa ở chân đồi. Ba đại đội đi đầu, mỗi đại đội được cung cấp một toán tiền sát viên pháo binh để sử dụng hỏa lực tiêu diệt các chiến xa, các vị trí phòng không, và các vị trí súng cối, súng cộng đồng của địch.

 Hai pháo đội 105 ly của TÐ1PB Dù đã yểm trợ cho TÐ7ND rất hữu hiệu. Khi trời sang tỏ, không quân cũng dành ưu tiên cho TÐ7ND. Xác địch nằm la liệt trên đường tiến quân.

 Ðầu tháng 11/1972, sau những đợt phi pháo, TÐ7ND rốt cuộc đã chiếm được căn cứ Ann; 6 khẩu pháo 105 ly của TQLC trước khi rút đã phá hủy và bỏ lại trên căn cứ này nay càng bị hư hại hoàn toàn.

 TÐ7ND bắt sống khoảng 30 tù binh thuộc Trung đoàn 66 và 165 của Sư đoàn 324 CSBV; tịch thu khoảng 300 vũ khí đũ loại trong đó có cả súng cối 160 ly do Liên Xô chế tạo. Tiểu đoàn 7 ND cũng bị tổn thất (vừa chết vừa bị thương) khoảng một đại đội! Có hai đại đội trưởng và 10 sĩ quan bị thương!

 Chính Tướng Ngô Quang Trưởng khi nghe tái chiếm được căn cứ Ann cũng đã thừa nhận là căn cứ Ann vùng động Ông Ðô rát khó đánh; ông đã hết lời khen ngợi chiến sĩ TÐ7ND.

 Sau khi ổn định vị trí, TÐ7ND được TÐ6ND ra thay thế để rút về tuyến sau tái bổ sung quân số và làm lực lượng trừ bị. 

Từ lúc mất vị trí quan trọng (căn cứ Ann,) địch tập trung nỗ lực định chiếm lại căn cứ này và các điểm tựa đã mất. Cộng quân pháo kích dữ dội vào các vị trí các đại đội của TÐ6ND bằng đủ loại hỏa tiển 107 ly và 122 ly; rồi ồ ạt tấn kích với chiến xa yểm trợ. Binh sĩ TÐ6ND đã đào hầm sâu vào sườn đồi để nế tránh pháo địch. Lúc địch tấn công thì họ nhô ra khỏi miệng hầm, sử dụng súng cá nhân, lựu đạn, và súng cộng đồng chống trả.

 Phái Bắc căn cứ Ann khoảng 1 cây số rưỡi có một ngọn đồi yên ngựa, tuy hơi thấp nhưng có thể chế ngự và kiểm soát được đường tiến quân từ sườn Ðông và sườn Tây căn cứ Ann. Tại đó có một số tử giác mà địch có thể lợi dụng được. Vì vậy một đ.ai đội TÐ6ND đã trấn giữ, nên việc phòng thủ căn cứ Ann được bảo đảm hơn.

 Suốt hai tuần lễ, Cộng quân luân phiên tấn công căn cứ và điểm tựa nhiều lần, nhưng địch đều bị thất bại phải chạy tháo lui bởi hỏa lực cùng sự chống trả quá kiên cường của chiến sĩ TÐ6ND và của pháo binh yểm trợ cận phòng.

 Khi truy kích, TÐ6ND của Trung tá Nguyễn Văn Ðỉnh tịch thu được hàng trăm súng đủ loại, xác địch nằm ngổn ngang dưới chân đồi, không bắt giữ được một tù binh nào cả.

 Pháo đài bay B-52 đã dội hàng trăm tấn bom xuống phía Bắc và sườn Tây của căn cứ, gây cho địch tổn thất nặng nề. Có thể nói TÐ6ND với tài chiến đấu dũng cảm của binh sĩ, cùng sự yểm trợ dồi dào của phi pháo, nên đã loại ra khỏi vòng chiến ít nhất 2 tiểu đoàn thuộc Sư đoàn 308 CSBV. TÐ6ND có 3 đại đội trưởng bị thương, khoảng 150 quân nhân vừa chết vừa bị thương. 

Ðể hổ trợ cho cuộc tấn công vào căn cứ Ann, địch đã tung một trung đoàn thọc sâu vào thung lũng phía Ðộng căn cứ giữa TÐ3ND và TÐ6ND để tấn công đồi 90 và các đồi khác do TÐ3ND trú đóng nhằm mục đích cắt đường tiếp viện cho TÐ6ND. Cộng quân đưa vào rất nhiều hỏa tiển 107 ly (loại 12 nòng do Liên Sô chế tạo,) cùng sung phòng không 12 ly 8, 37 ly để bắn chận các máy bay trực thăng tiếp tế và tản thương; đồng thời liên tục pháo kích vào chổ trú quân của ta. 

Trận chiến giằng co ngọn đồi chiến thuật 90 giữa hai bên xẩy ra nhiều lần.. Ban ngày binh sĩ TÐ3ND chiếm thì ban đêm địch phản công lấy lại. Thấy vậy BTL/SÐ3ND đưa TÐ8ND lên tăng cường cho LÐ2ND. 

TÐ8ND được lệnh thọc sâu tiến đánh địch tại vùng thung lũng gọi là mục tiêu 18 (giữa TD6ND và TÐ3ND.) Ðang khí thế hăng hái sau thời gian, TÐ8ND đã hoàn thành nhiệm vụ một cách xuất sắc. Với rất ít thiệt hại mà chỉ trong hai ngày đã làm chủ mục tiêu 18, lấy được kho đạn gồm súng cối 61 ly, 82 ly, và 107ly … do địch vội vã rút chạy nên không kịp phá hủy…Cộng quân bỏ lại trạm xá với những thương binh còn quấn băng đầy người, đang nằm chết tại các hầm cứu thương. 

Binh sĩ Dù tung ra lục soát, đào xới các ụ đất khả nghi và tịch thu được sung cối, đại bác không giật 57 ly, máy truyền tin, súng đại liên, và nhiều súng cá nhân. 

Tháng 11/1972 thì toàn vùng chạy từ Bắc căn cứ Ann xuống đến phía Nam qua căn cứ Barbara trong dãy Trường Sơn đều hoàn toàn yên tĩnh. Các đơn vị Dù tiếp tục bung rộng vùng kiểm soát, đã tịch thu thêm nhiều xe vận tải chở quân và trang cụ chiến đấu; cùng lương thực (gạo) của địch.

Ngoài ra ta còn phát giác hàng đoàn  xe tiếp tế đã bị bom B-52 đánh trúng, nằm nghiêng ngửa đổ tung toé trên đường xâm nhập. 

Giữa tháng 12/1972, khi hòa đàm Ba Lê sắp đến hồi kết thúc quan trọng. Sư đoàn Dù cho lệnh các đơn vị mở rộng ra hướng Tây. TÐ8ND chiếm đánh cĂn cứ Suzie ở phía Tây căn cứ Ann khoảng 3 cây số, và thọc sâu tới sát bờ sông Thạch Hãn. Chỉ trong 10 ngày Tiểu đoàn đã hoàn thành nhiệm vụ. 

TÐ2ND được lệnh chiếm vùng “Ðộng Tiên” ở Tây Nam căn cứ Suzie khoảng 2 cây số. TÐ2ND chiếm được vùng này sau một tuần lễ giao tranh lẻ tẻ; binh sĩ lục soát tịch thu rất nhiều lương thực gồm gạo thịt, và cá hộp, cùng lương khô do Trung Cộng cung cấp. Ðịch bỏ chạy vì các kho này do hậu cần canh giữ, không đủ khả năng chống đỡ lại các binh sĩ thiện chiến của TÐ2ND. 

Tháng 3/1973, sân bay Hòa Mỹ (tức căn cứ Evans cũ,) do LÐ2ND trách nhiệm, được dung để các máy bay C130 chở tù phiến Cộng đáp xuống, rồi dùng GMC chở chúng ra bờ sông Thạch Hãn trao đổi tù binh theo Hiệp Ước Ba Lê quy định. 

Hàng ngàn tù binh CSBV đã được trao trả cho phía bên kia, và ta cũng đã nhận về một số rất ít những chiến sĩ VNCH do địch bắt trước kia (quân CSBV thường giết hại tù binh.) 

Tháng 9/1972, khi Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu ra thăm Quảng Trị, đã đến tận bản doanh SÐND ở Hiệp Khánh. Tại đây, sau khi nghe Tư Lệnh Sư đoàn Nhảy Dù và các sĩ quan tham mưu trình bày diễn tiến hành quân, và kết quả trận đánh, Tổng Thống đã ra sân trước coi các chiến lợi phẩm tịch thu được của địch gồm: chiến xa T54, PT76, BTR85, các đại bác 122 ly, 75 lynòng ngắn và nòng dài, 130 ly … các sung hỏa tiển và đạn dược: 107 ly, 122 ly, SA7, AT3; các máy truyền tin, các xe vận tải Zin và Molotova sắp hàng đầy sân. Cùng nhiều trang bị chiến đấu và quân trang quân dụng … 

Tổng Thống bước lên đứng cạnh pháo tháp xe tăng T54 và bảo tài xế chạy một vòng sân; rồi ngồi trên giàn phòng không 37 ly, sử dụng tay quay điều khiển sung lên , xuống, và quay vòng 360 độ.

 Các đơn vị thuộc SÐND đã hoàn thành được nhiệm vụ giao phó, vì chúng ta có những binh sĩ gan dạ, chịu đựng, và thiện chiến; c’ac Hạ sĩ quan ưu tú nhiều kinh nghiệmchiến trường; các sĩ quan trung, đ.ai đội trưởng tài giõi, đa năng, đa hiệu; c’ac tiểu đoàn trưởng đièu quân rất xuất sắc, phản ứơc tính chính xác, và sử dụng hỏa lực hữu hiệu.

 Trong một thời gian hạn định, tướng Ngô Quang Trưởng đã điều động 2 đơn vị Tổng Trừ Bị tái chiếm lại được Quảng Trị, nơi địch quân đã dồn hết lực lượng chủ chốt để thách đố quân lực VNCH. Tướng Ngô Quang Trưởng đã diệt đ.ich không phải bằng một cuộc phản công đại quy mô. Mà bằng những cuộc tấn kích nho nhỏ và liên tục, mỗi ngày một khác và ở những điểm không giống nhau, nhằm mục đích tiêu hao để rồi diệt gọn địch.  Ông tiếp tục cho hành quân phản công lấn đất lần về phía thị xã Quảng Trị. Sau đó chiếm lại thành phố và bao vây rồi trương cờ lên cổ thành Ðinh Cổng Tráng.

  

Tái Chiếm Cổ Thành Quảng Trị

 

 

Courtesy of Col. Donald L. Price, USMC

“Members of the 6^th VNMC Battalion raised their nation’s flag over the west gate of the Citadel. For the South Vietnamese and their Marines this was a proud moment of victory.”

Nelson, Charles D., and Curtis G. Arnold. The Marines in Vietnam: The War that Would not End 1971-1973. Washington D. C.: History and Museum Division Headquarters, U.S. Marine Corps, 1991.

 

Source: Karnow, Stanley: Vietnam, A History. p. 575.

 

IPASS Notes:

The Vietnamese flag hovered the devastating Quang Tri city after it was liberated by the Armed Forces of the Republic of Vietnam from the Vietnamese Communists army in 1972.

 

 Source: http://www.viettrade.net/military_history/citadel1.htm